ಹನುಮಾನ್ ಚಾಲೀಸಾ ಅರ್ಥ

ಶ್ರೀ ಗುರು ಚರಣ ಸರೋಜ ರಜ

ನಿಜಮನ ಮುಕುರ ಸುಧಾರಿ

ಬರಣೌ ರಘುವರ ವಿಮಲ ಜಸು

ಜೋ ದಾಯಕ ಫಲಚಾರಿ ||

ನಾನು ಗುರುವಿನ ಪಾದದ ಕಮಲದ ಧೂಳಿಯನ್ನು ನನ್ನ ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ನಿಜವಾದ ಮಣಿಯಂತೆ ರಾಮನ ಪವಿತ್ರ ಕೀರ್ತಿಯನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ. ಈ ಕೀರ್ತಿಯು ಎಲ್ಲಾ ಫಲಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.

ಸರಳವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಈ ಚೌಪಾಯಿಯಲ್ಲಿ ಕವಿ ಗುರುವಿನ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾ, ರಾಮನ ಕೀರ್ತಿಯನ್ನು ಹಾಡುವುದರಿಂದ ಎಲ್ಲಾ ಸುಖಗಳು ಸಿಗುತ್ತವೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ಬುದ್ಧಿಹೀನ ತನು ಜಾನಿಕೇ

ಸುಮಿರೌ ಪವನಕುಮಾರ

ಬಲ ಬುದ್ಧಿ ವಿದ್ಯಾ ದೇಹು ಮೋಹಿ

ಹರಹು ಕಲೇಶ ವಿಕಾರ ||

ನನ್ನ ದೇಹ ಬುದ್ಧಿಹೀನವಾಗಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿದುಕೊಂಡು ನಾನು ಪವನಕುಮಾರನನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತೇನೆ. ನನಗೆ ಬಲ, ಬುದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಕೊಡು ಮತ್ತು ನನ್ನ ಎಲ್ಲಾ ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ದೋಷಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕು.

ಸರಳವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಈ ಚೌಪಾಯಿಯಲ್ಲಿ ಕವಿ ತನ್ನನ್ನು ಬುದ್ಧಿಹೀನ ಎಂದು ತಿಳಿದುಕೊಂಡು ಹನುಮಂತನನ್ನು ಕರೆದು ತನ್ನಿಂದ ಎಲ್ಲಾ ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವಂತೆ ಬೇಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ.

1ನೇ. ಚೌಪಾಯಿ

1. ಜಯ ಹನುಮಾನ ಜ್ಞಾನಗುಣಸಾಗರ |
ಜಯ ಕಪೀಶ ತಿಹು ಲೋಕ ಉಜಾಗರ ||

• ಅರ್ಥ: ಜಯ ಹನುಮಂತ! ನೀನು ಜ್ಞಾನದ ಸಾಗರವಿದ್ದಂತೆ. ಜಯ ಕಪಿಶ! ನೀನು ಮೂರು ಲೋಕಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಾಶಮಾನಗೊಳಿಸುತ್ತೀಯೆ.
• ವಿವರಣೆ: ಈ ಚೌಪಾಯಿಯಲ್ಲಿ ಹನುಮಂತನನ್ನು ಜ್ಞಾನದ ಸಾಗರ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಅಂದರೆ ಅವನಲ್ಲಿ ಅಪಾರವಾದ ಜ್ಞಾನವಿದೆ. ಅವನು ಮೂರು ಲೋಕಗಳನ್ನೂ ಪ್ರಕಾಶಮಾನಗೊಳಿಸುತ್ತಾನೆ ಎಂದರೆ, ಅವನು ಎಲ್ಲಾ ಲೋಕಗಳಿಗೆ ಬೆಳಕು ಮತ್ತು ಆಶೀರ್ವಾದವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾನೆ ಎಂದರ್ಥ.

2ನೇ. ಚೌಪಾಯಿ

2. ರಾಮದೂತ ಅತುಲಿತ ಬಲಧಾಮಾ |
ಅಂಜನಿಪುತ್ರ ಪವನಸುತ ನಾಮಾ ||

• ಅರ್ಥ: ರಾಮನ ದೂತನಾದ ನೀನು ಅತೀಂದ್ರಿಯವಾದ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದೀಯೆ. ಅಂಜನಿಯ ಪುತ್ರನೂ, ವಾಯುವಿನ ಪುತ್ರನೂ ಆಗಿರುವ ನೀನು ಅತುಲಿತ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದೀಯೆ.
• ವಿವರಣೆ: ಈ ಚೌಪಾಯಿಯಲ್ಲಿ ಹನುಮಂತನನ್ನು ರಾಮನ ದೂತ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಅವನ ಅತೀಂದ್ರಿಯ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ವರ್ಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅವನು ಅಂಜನಿಯ ಪುತ್ರ ಮತ್ತು ವಾಯುವಿನ ಪುತ್ರ ಎಂದು ಹೇಳುವ ಮೂಲಕ ಅವನ ದೈವಿಕ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ತಿಳಿಸಲಾಗಿದೆ.

3ನೇ. ಚೌಪಾಯಿ

3. ಮಹಾವೀರ ವಿಕ್ರಮ ಬಜರಂಗೀ |
ಕುಮತಿ ನಿವಾರ ಸುಮತಿ ಕೇ ಸಂಗೀ ||

• ಅರ್ಥ: ಮಹಾವೀರನಾದ ನೀನು ಅತ್ಯಂತ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಯಾಗಿದ್ದೀಯೆ. ಕೆಟ್ಟ ಚಿಂತೆಗಳನ್ನು ದೂರ ಮಾಡಿ ಒಳ್ಳೆಯ ಚಿಂತೆಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತೀಯೆ.
• ವಿವರಣೆ: ಈ ಚೌಪಾಯಿಯಲ್ಲಿ ಹನುಮಂತನನ್ನು ಮಹಾವೀರ ಎಂದು ಕರೆದು ಅವನ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಗಳುತ್ತಾರೆ. ಅವನು ಕೆಟ್ಟ ಚಿಂತೆಗಳನ್ನು ದೂರ ಮಾಡಿ ಒಳ್ಳೆಯ ಚಿಂತೆಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾನೆ ಎಂದು ಹೇಳುವ ಮೂಲಕ ಅವನು ಭಕ್ತರಿಗೆ ಮಾನಸಿಕ ಶಾಂತಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾನೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಲಾಗಿದೆ.

4ನೇ. ಚೌಪಾಯಿ

4. ಕಂಚನ ವರಣ ವಿರಾಜ ಸುವೇಶಾ |
ಕಾನನ ಕುಂಡಲ ಕುಂಚಿತ ಕೇಶಾ ||

• ಅರ್ಥ: ನೀನು ಚಿನ್ನದಂತಹ ಬಣ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದೀಯೆ ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರವಾದ ವೇಷವನ್ನು ಧರಿಸಿದ್ದೀಯೆ. ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಸಿಗುವ ಕುಂಡಲಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಕೂದಲನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡಿದ್ದೀಯೆ.
• ವಿವರಣೆ: ಈ ಚೌಪಾಯಿಯಲ್ಲಿ ಹನುಮಂತನ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ವರ್ಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅವನು ಚಿನ್ನದಂತಹ ಬಣ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾನೆ ಮತ್ತು ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಸಿಗುವ ಕುಂಡಲಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ಹೇಳುವ ಮೂಲಕ ಅವನ ಸರಳತೆಯನ್ನು ತಿಳಿಸಲಾಗಿದೆ.

5ನೇ. ಚೌಪಾಯಿ

5.ಹಾಥ ವಜ್ರ ಔರು ಧ್ವಜಾ ವಿರಾಜೈ |
ಕಾಂಧೇ ಮೂಂಜ ಜನೇವೂ ಸಾಜೈ ||

• ಅರ್ಥ: ಅವನ ಕೈಯಲ್ಲಿ ವಜ್ರಾಯುಧ ಮತ್ತು ಧ್ವಜ ಇದೆ. ಕಂಠದಲ್ಲಿ ಮುತ್ತುಗಳ ಮಾಲೆ ಮತ್ತು ಜನೇವುವನ್ನು ಧರಿಸಿದ್ದಾನೆ.
• ವಿವರಣೆ: ಇಲ್ಲಿ ಹನುಮಂತನ ಯೋಧನ ರೂಪವನ್ನು ವರ್ಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ವಜ್ರಾಯುಧವು ಅವನ ಅಪಾರ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಮತ್ತು ಧ್ವಜವು ಅವನ ವೀರತ್ವವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಮುತ್ತುಗಳ ಮಾಲೆ ಮತ್ತು ಜನೇವುವು ಅವನ ದೈವಿಕ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.

6ನೇ ಚೌಪಾಯಿ:

• ಶಂಕರ ಸುವನ ಕೇಸರೀನಂದನ |
  ತೇಜ ಪ್ರತಾಪ ಮಹಾ ಜಗವಂದನ ||
• ಅರ್ಥ: ಶಂಕರನಂತಹ ಸುಂದರವಾದ ಕೇಸರಿ ಬಣ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾನೆ. ಅವನ ತೇಜಸ್ಸು ಮತ್ತು ಪ್ರತಾಪವು ಸಂಪೂರ್ಣ ಜಗತ್ತಿಗೆ ವಂದನಾರ್ಹವಾದದ್ದು.
• ವಿವರಣೆ: ಇಲ್ಲಿ ಹನುಮಂತನ ಸೌಂದರ್ಯ ಮತ್ತು ವೈಭವವನ್ನು ವರ್ಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಶಂಕರ ಎಂದರೆ ಕೇಸರಿ. ಅವನ ಕೇಸರಿ ಬಣ್ಣವು ಶೌರ್ಯ ಮತ್ತು ತ್ಯಾಗವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.

7ನೇ ಚೌಪಾಯಿ:

• ವಿದ್ಯಾವಾನ ಗುಣೀ ಅತಿಚಾತುರ |
  ರಾಮ ಕಾಜ ಕರಿವೇ ಕೋ ಆತುರ ||
• ಅರ್ಥ: ಅವನು ಅತಿ ಬುದ್ಧಿವಂತ ಮತ್ತು ಗುಣವಂತ. ರಾಮನ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮಾಡಲು ಯಾವಾಗಲೂ ಆತುರನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ.
• ವಿವರಣೆ: ಇಲ್ಲಿ ಹನುಮಂತನ ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ರಾಮನ ಮೇಲಿನ ಭಕ್ತಿಯನ್ನು ವರ್ಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅವನು ಅತ್ಯಂತ ಬುದ್ಧಿವಂತ ಮತ್ತು ರಾಮನ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮಾಡಲು ಯಾವಾಗಲೂ ಸಿದ್ಧನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

8ನೇ ಚೌಪಾಯಿ:

• ಪ್ರಭು ಚರಿತ್ರ ಸುನಿವೇ ಕೋ ರಸಿಯಾ |
  ರಾಮ ಲಖನ ಸೀತಾ ಮನ ಬಸಿಯಾ ||
• ಅರ್ಥ: ಅವನು ಭಗವಂತನ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಕೇಳಲು ಬಹಳ ಇಷ್ಟಪಡುತ್ತಾನೆ. ಅವನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ರಾಮ, ಲಕ್ಷ್ಮಣ ಮತ್ತು ಸೀತೆಯ ಚಿಂತನೆಯೇ ಇರುತ್ತದೆ.
• ವಿವರಣೆ: ಇಲ್ಲಿ ಹನುಮಂತನ ಭಕ್ತಿಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅವನು ರಾಮನ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಕೇಳಲು ಬಹಳ ಇಷ್ಟಪಡುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಅವನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ರಾಮನ ಕುಟುಂಬದ ಚಿಂತನೆಯೇ ಇರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

9ನೇ ಚೌಪಾಯಿ:

• ಸೂಕ್ಷ್ಮರೂಪ ಧರಿ ಸಿಯಹಿ ದಿಖಾವಾ |
  ವಿಕಟರೂಪ ಧರಿ ಲಂಕ ಜರಾವಾ ||
• ಅರ್ಥ: ಅವನು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ ಸೀತೆಯನ್ನು ಕಂಡನು ಮತ್ತು ಭೀಕರ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ ಲಂಕೆಯನ್ನು ಉರಿಸಿದನು.
• ವಿವರಣೆ: ಇಲ್ಲಿ ಹನುಮಂತನು ತನ್ನ ರೂಪವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಸೀತೆಯನ್ನು ಹುಡುಕುವಾಗ ಅವನು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ ಅವಳನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದನು. ಲಂಕೆಯನ್ನು ಸುಟ್ಟಾಗ ಅವನು ಭೀಕರ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿದನು.

10ನೇ ಚೌಪಾಯಿ:

• ಭೀಮರೂಪ ಧರಿ ಅಸುರ ಸಂಹಾರೇ |
  ರಾಮಚಂದ್ರ ಕೇ ಕಾಜ ಸಂವಾರೇ ||
• ಅರ್ಥ: ಭೀಮನಂತಹ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ ಅಸುರರನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದನು ಮತ್ತು ರಾಮಚಂದ್ರನ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದನು.
• ವಿವರಣೆ: ಇಲ್ಲಿ ಹನುಮಂತನ ವೀರತ್ವವನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅವನು ಭೀಮನಂತಹ ಬಲಶಾಲಿಯಾಗಿದ್ದು, ಅಸುರರನ್ನು ಸಂಹರಿಸುವ ಮೂಲಕ ರಾಮನ ಕೆಲಸವನ್ನು ಮಾಡಿದನು.

11ನೇ ಚೌಪಾಯಿ:

• ಲಾಯ ಸಂಜೀವನ ಲಖನ ಜಿಯಾಯೇ |
  ಶ್ರೀರಘುವೀರ ಹರಷಿ ವುರ ಲಾಯೇ ||
• ಅರ್ಥ: ಅವನು ಸಂಜೀವನಿ ಪರ್ವತವನ್ನು ತಂದು ಲಕ್ಷ್ಮಣನನ್ನು ಬದುಕಿಸಿದನು. ಇದರಿಂದ ರಾಮಚಂದ್ರನ ಮನಸ್ಸು ಬಹಳ ಸಂತೋಷವಾಯಿತು.
• ವಿವರಣೆ: ಇದು ಹನುಮಂತನ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕಾರ್ಯವಾಗಿದೆ. ಲಕ್ಷ್ಮಣನನ್ನು ಬದುಕಿಸಲು ಅವನು ಸಂಜೀವನಿ ಪರ್ವತವನ್ನು ತಂದನು. ಇದರಿಂದ ರಾಮನು ಬಹಳ ಸಂತೋಷವಾದನು.

12ನೇ ಚೌಪಾಯಿ:

• ರಘುಪತಿ ಕೀನ್ಹೀ ಬಹುತ ಬಡಾಯೀ |
  ತುಮ ಮಮ ಪ್ರಿಯ ಭರತ ಸಮ ಭಾಯೀ ||
• ಅರ್ಥ: ರಾಮಚಂದ್ರನು ಹನುಮಂತನನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಶಂಸಿಸಿದನು ಮತ್ತು ಅವನನ್ನು ತನ್ನ ಪ್ರಿಯ ಸಹೋದರ ಭರತನಿಗೆ ಸಮಾನ ಎಂದು ಹೇಳಿದನು.
• ವಿವರಣೆ: ಇಲ್ಲಿ ರಾಮನು ಹನುಮಂತನನ್ನು ಎಷ್ಟು ಪ್ರೀತಿಸುತ್ತಿದ್ದನೆಂದು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಅವನು ಹನುಮಂತನನ್ನು ತನ್ನ ಸಹೋದರ ಭರತನಿಗೆ ಸಮಾನ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದು ಅವನಿಗೆ ಎಷ್ಟು ಗೌರವ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದನೆಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.
  

13ನೇ ಚೌಪಾಯಿ:

• ಸಹಸ ವದನ ತುಮ್ಹರೋ ಯಶ ಗಾವೈ |
  ಅಸ ಕಹಿ ಶ್ರೀಪತಿ ಕಂಠ ಲಗಾವೈ ||
• ಅರ್ಥ: ನಿನ್ನ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಸಾವಿರ ಬಾಯಿಗಳಿಂದ ಹಾಡಿದರೂ ಸಾಲದು ಎಂದು ಶ್ರೀರಾಮ ಹೇಳಿದನು.
• ವಿವರಣೆ: ಇಲ್ಲಿ ರಾಮನು ಹನುಮಂತನನ್ನು ಎಷ್ಟು ಪ್ರಶಂಸಿಸುತ್ತಿದ್ದನೆಂದು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಹನುಮಂತನ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಸಾವಿರ ಬಾಯಿಗಳಿಂದ ಹಾಡಿದರೂ ಸಾಲದು ಎಂದು ರಾಮನು ಹೇಳಿದ್ದು, ಹನುಮಂತನ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.

14ನೇ ಚೌಪಾಯಿ:

• ಸನಕಾದಿಕ ಬ್ರಹ್ಮಾದಿ ಮುನೀಶಾ |
  ನಾರದ ಶಾರದ ಸಹಿತ ಅಹೀಶಾ ||
• ಅರ್ಥ: ಸನಕಾದಿ ಮುನಿಗಳು, ಬ್ರಹ್ಮ, ನಾರದ ಮುಂತಾದ ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಸರ್ಪಗಳ ರಾಜನಾದ ಅಹಿ, ನಿನ್ನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತಾರೆ.
• ವಿವರಣೆ: ಇಲ್ಲಿ ಹನುಮಂತನನ್ನು ಎಲ್ಲಾ ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಮುನಿಗಳು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಹನುಮಂತನನ್ನು ಎಷ್ಟು ಗೌರವಿಸುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.

15ನೇ ಚೌಪಾಯಿ:

• ಯಮ ಕುಬೇರ ದಿಗಪಾಲ ಜಹಾಂ ತೇ |
  ಕವಿ ಕೋವಿದ ಕಹಿ ಸಕೇ ಕಹಾಂ ತೇ ||
• ಅರ್ಥ: ಯಮ, ಕುಬೇರ ಮತ್ತು ದಿಕ್ಕಪಾಲಕರು ನಿನ್ನ ಬಗ್ಗೆ ಏನು ಹೇಳಲಿ? ಜ್ಞಾನಿಗಳಾದ ಕವಿಗಳು ಕೂಡ ನಿನ್ನ ಬಗ್ಗೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಹೇಳಲು ಆಗುವುದಿಲ್ಲ.
• ವಿವರಣೆ: ಇಲ್ಲಿ ಹನುಮಂತನ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಯಮ, ಕುಬೇರ ಮುಂತಾದ ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಕೂಡ ಹನುಮಂತನ ಬಗ್ಗೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಹೇಳಲು ಆಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳುವ ಮೂಲಕ ಹನುಮಂತನ ಮಹತ್ವವನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.

16ನೇ ಚೌಪಾಯಿ:

• ತುಮ ಉಪಕಾರ ಸುಗ್ರೀವಹಿ ಕೀನ್ಹಾ |
  ರಾಮ ಮಿಲಾಯ ರಾಜ ಪದ ದೀನ್ಹಾ ||
• ಅರ್ಥ: ನೀನು ಸುಗ್ರೀವನಿಗೆ ಉಪಕಾರ ಮಾಡಿ ಅವನನ್ನು ರಾಮನೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಸಿ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ನೀಡಿದಿ.
• ವಿವರಣೆ: ಇಲ್ಲಿ ಹನುಮಂತನು ಸುಗ್ರೀವನಿಗೆ ಮಾಡಿದ ಉಪಕಾರವನ್ನು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಅವನು ಸುಗ್ರೀವನನ್ನು ರಾಮನೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಸಿ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ನೀಡಿದ್ದು, ಹನುಮಂತನ ದಯಾಳು ಸ್ವಭಾವವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.

17ನೇ ಚೌಪಾಯಿ:

• ತುಮ್ಹರೋ ಮಂತ್ರ ವಿಭೀಷಣ ಮಾನಾ |
  ಲಂಕೇಶ್ವರ ಭಯ ಸಬ ಜಗ ಜಾನಾ ||
• ಅರ್ಥ: ನಿನ್ನ ಮಂತ್ರವನ್ನು ವಿಭೀಷಣನು ಜಪಿಸಿದಾಗ ಲಂಕೇಶ್ವರನಿಗೆ ಭಯವಾಯಿತು ಎಂದು ಸಂಪೂರ್ಣ ಲೋಕವು ತಿಳಿದಿದೆ.
• ವಿವರಣೆ: ಇಲ್ಲಿ ಹನುಮಂತನ ಮಂತ್ರದ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ವಿಭೀಷಣನು ಹನುಮಂತನ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಜಪಿಸಿದಾಗ ರಾವಣನಿಗೆ ಭಯವಾಯಿತು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಹನುಮಂತನ ಮಂತ್ರದ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.

18ನೇ ಚೌಪಾಯಿ:

• ಯುಗ ಸಹಸ್ರ ಯೋಜನ ಪರ ಭಾನೂ |
  ಲೀಲ್ಯೋ ತಾಹಿ ಮಧುರ ಫಲ ಜಾನೂ ||
• ಅರ್ಥ: ನೀನು ಲಕ್ಷಾಂತರ ಯೋಜನ ದೂರದ ಸೂರ್ಯನನ್ನು ತಂದು ಸೀತೆಯ ಕೈಗೆ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದಿ.
• ವಿವರಣೆ: ಇಲ್ಲಿ ಹನುಮಂತನ ಅದ್ಭುತ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅವನು ಲಕ್ಷಾಂತರ ಯೋಜನ ದೂರದ ಸೂರ್ಯನನ್ನು ತಂದು ಸೀತೆಯ ಕೈಗೆ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಹನುಮಂತನ ಅದ್ಭುತ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.

19ನೇ ಚೌಪಾಯಿ:

• ಪ್ರಭು ಮುದ್ರಿಕಾ ಮೇಲಿ ಮುಖ ಮಾಹೀ |
  ಜಲಧಿ ಲಾಂಘಿ ಗಯೇ ಅಚರಜ ನಾಹೀ ||
• ಅರ್ಥ: ನೀನು ರಾಮನ ಮುದ್ರಿಕೆಯನ್ನು ನೋಡಿ ಸಮುದ್ರವನ್ನು ದಾಟಿದ್ದು ಆಶ್ಚರ್ಯವೇನಲ್ಲ.
• ವಿವರಣೆ: ಇಲ್ಲಿ ಹನುಮಂತನ ಸಾಹಸವನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅವನು ರಾಮನ ಮುದ್ರಿಕೆಯನ್ನು ನೋಡಿ ಸಮುದ್ರವನ್ನು ದಾಟಿದ್ದು ಆಶ್ಚರ್ಯವೇನಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಹನುಮಂತನ ಧೈರ್ಯವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.

20ನೇ ಚೌಪಾಯಿ:

• ದುರ್ಗಮ ಕಾಜ ಜಗತ ಕೇ ಜೇತೇ |
  ಸುಗಮ ಅನುಗ್ರಹ ತುಮ್ಹರೇ ತೇತೇ ||
• ಅರ್ಥ: ಈ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಅಸಾಧ್ಯವಾದ ಕೆಲಸವನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ನಿನ್ನ ಅನುಗ್ರಹ ಬೇಕು.
• ವಿವರಣೆ: ಇಲ್ಲಿ ಹನುಮಂತನ ಅನುಗ್ರಹದ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಈ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಅಸಾಧ್ಯವಾದ ಕೆಲಸವನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ಹನುಮಂತನ ಅನುಗ್ರಹ ಬೇಕು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಹನುಮಂತನ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಮತ್ತು ಅವನ ಅನುಗ್ರಹದ ಮಹತ್ವವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.

21ನೇ ಚೌಪಾಯಿ:

• ರಾಮ ದುವಾರೇ ತುಮ ರಖವಾರೇ |
  ಹೋತ ನ ಆಜ್ಞಾ ಬಿನು ಪೈಸಾರೇ ||
• ಅರ್ಥ: ನೀವು ರಾಮನ ದ್ವಾರಪಾಲಕನಾಗಿರುತ್ತೀರಿ ಮತ್ತು ಯಾರು ನಿಮ್ಮ ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸುವರು?
• ವಿವರಣೆ: ಇಲ್ಲಿ ಹನುಮಂತನನ್ನು ರಾಮನ ದ್ವಾರಪಾಲಕ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಅಂದರೆ, ಅವನು ರಾಮನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾನೆ. ಯಾರು ಹನುಮಂತನ ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸುತ್ತಾರೋ ಅವರಿಗೆ ಕೆಟ್ಟ ಪರಿಣಾಮವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಇದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.

22ನೇ ಚೌಪಾಯಿ:

• ಸಬ ಸುಖ ಲಹೈ ತುಮ್ಹಾರೀ ಶರಣಾ |
  ತುಮ ರಕ್ಷಕ ಕಾಹೂ ಕೋ ಡರನಾ ||
• ಅರ್ಥ: ನಿನ್ನ ಶರಣಾಗತರಾದವರಿಗೆ ಎಲ್ಲಾ ಸುಖಗಳು ಸಿಗುತ್ತವೆ. ನೀನು ಅವರ ರಕ್ಷಕನಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಅವರಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಭಯವಿರುವುದಿಲ್ಲ.
• ವಿವರಣೆ: ಇಲ್ಲಿ ಹನುಮಂತನನ್ನು ಭಜಿಸುವವರಿಗೆ ಸಿಗುವ ಆಶೀರ್ವಾದಗಳನ್ನು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಹನುಮಂತನ ಶರಣಾಗತರಾದವರಿಗೆ ಎಲ್ಲಾ ಸುಖಗಳು ಸಿಗುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಅವರಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಭಯವಿರುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

23ನೇ ಚೌಪಾಯಿ:

• ಆಪನ ತೇಜ ಸಂಹಾರೋ ಆಪೈ |
  ತೀನೋಂ ಲೋಕ ಹಾಂಕ ತೇಂ ಕಾಂಪೈ ||
• ಅರ್ಥ: ನಿನ್ನ ತೇಜಸ್ಸು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನಾಶ ಮಾಡಬಲ್ಲದು. ಮೂರು ಲೋಕಗಳು ನಿನ್ನ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಕಂಪಿಸುತ್ತವೆ.
• ವಿವರಣೆ: ಇಲ್ಲಿ ಹನುಮಂತನ ಅಪಾರ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅವನ ತೇಜಸ್ಸು ಎಷ್ಟು ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಯಾಗಿದೆ ಎಂದರೆ ಅದು ಮೂರು ಲೋಕಗಳನ್ನೂ ಕಂಪಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಬಲ್ಲದು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

24ನೇ ಚೌಪಾಯಿ:

• ಭೂತ ಪಿಶಾಚ ನಿಕಟ ನಹಿಂ ಆವೈ |
  ಮಹಾವೀರ ಜಬ ನಾಮ ಸುನಾವೈ ||
• ಅರ್ಥ: ಮಹಾವೀರನಾದ ನಿನ್ನ ನಾಮವನ್ನು ಕೇಳಿದಾಗ ಭೂತ-ಪಿಶಾಚಗಳು ಹತ್ತಿರಕ್ಕೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ.
• ವಿವರಣೆ: ಇಲ್ಲಿ ಹನುಮಂತನ ನಾಮದ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹನುಮಂತನ ನಾಮವನ್ನು ಕೇಳಿದಾಗ ಭೂತ-ಪಿಶಾಚಗಳು ಹತ್ತಿರಕ್ಕೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಹನುಮಂತನ ನಾಮದ ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.
  

25ನೇ ಚೌಪಾಯಿ:

• ನಾಸೈ ರೋಗ ಹರೈ ಸಬ ಪೀರಾ |
  ಜಪತ ನಿರಂತರ ಹನುಮತ ವೀರಾ ||
• ಅರ್ಥ: ಹನುಮಂತನನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಭಜಿಸುವವನಿಗೆ ಎಲ್ಲಾ ರೋಗಗಳು ಮತ್ತು ಕಷ್ಟಗಳು ದೂರವಾಗುತ್ತವೆ.
• ವಿವರಣೆ: ಇಲ್ಲಿ ಹನುಮಂತನನ್ನು ಭಜಿಸುವುದರಿಂದ ಸಿಗುವ ಆರೋಗ್ಯ ಲಾಭವನ್ನು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಹನುಮಂತನನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಭಜಿಸುವವನಿಗೆ ಎಲ್ಲಾ ರೋಗಗಳು ಮತ್ತು ಕಷ್ಟಗಳು ದೂರವಾಗುತ್ತವೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

26ನೇ ಚೌಪಾಯಿ:

• ಸಂಕಟಸೇ ಹನುಮಾನ ಛುಡಾವೈ |
  ಮನ ಕ್ರಮ ವಚನ ಧ್ಯಾನ ಜೋ ಲಾವೈ ||
• ಅರ್ಥ: ಹನುಮಂತನು ಎಲ್ಲಾ ಸಂಕಟಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಮನ, ವಚನ ಮತ್ತು ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ಅವನನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುವವನಿಗೆ.
• ವಿವರಣೆ: ಇಲ್ಲಿ ಹನುಮಂತನು ಎಲ್ಲಾ ಸಂಕಟಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸುತ್ತಾನೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಮನ, ವಚನ ಮತ್ತು ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ಅವನನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುವವನಿಗೆ ಎಲ್ಲಾ ಸಂಕಟಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

27ನೇ ಚೌಪಾಯಿ:

• ಸಬ ಪರ ರಾಮ ತಪಸ್ವೀ ರಾಜಾ |
  ತಿನ ಕೇ ಕಾಜ ಸಕಲ ತುಮ ಸಾಜಾ ||
• ಅರ್ಥ: ರಾಮನ ತಪಸ್ವಿಯಾದ ರಾಜನೇ, ಎಲ್ಲಾ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ನೀನೇ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದ್ದೀಯೆ.
• ವಿವರಣೆ: ಇಲ್ಲಿ ಹನುಮಂತನನ್ನು ರಾಮನ ತಪಸ್ವಿಯಾದ ರಾಜ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಅಂದರೆ, ಅವನು ರಾಮನನ್ನು ಸದಾ ಸ್ಮರಿಸುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ರಾಮನ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದ್ದಾನೆ ಎಂದರ್ಥ.

28ನೇ ಚೌಪಾಯಿ:

• ಔರ ಮನೋರಥ ಜೋ ಕೋಯೀ ಲಾವೈ |
  ಸೋಯಿ ಅಮಿತ ಜೀವನ ಫಲ ಪಾವೈ ||
• ಅರ್ಥ: ಯಾರು ಹನುಮಂತನನ್ನು ಭಜಿಸುತ್ತಾರೋ ಅವರಿಗೆ ಎಲ್ಲಾ ಮನೋರಥಗಳು ಈಡೇರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಅವರು ಅಮೂಲ್ಯವಾದ ಜೀವನವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.
• ವಿವರಣೆ: ಇಲ್ಲಿ ಹನುಮಂತನನ್ನು ಭಜಿಸುವುದರಿಂದ ಸಿಗುವ ಫಲಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಯಾರು ಹನುಮಂತನನ್ನು ಭಜಿಸುತ್ತಾರೋ ಅವರಿಗೆ ಎಲ್ಲಾ ಮನೋರಥಗಳು ಈಡೇರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಅವರು ಅಮೂಲ್ಯವಾದ ಜೀವನವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

29ನೇ ಚೌಪಾಯಿ:

• ಚಾರೋಂ ಯುಗ ಪ್ರತಾಪ ತುಮ್ಹಾರಾ |
  ಹೈ ಪರಸಿದ್ಧ ಜಗತ ಉಜಿಯಾರಾ ||
• ಅರ್ಥ: ನೀನು ನಾಲ್ಕು ಯುಗಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾಗಿದ್ದೀ ಮತ್ತು ನಿನ್ನ ಖ್ಯಾತಿ ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ಹರಡಿದೆ.
• ವಿವರಣೆ: ಈ ಚೌಪಾಯಿಯಲ್ಲಿ ಹನುಮಂತನನ್ನು ನಾಲ್ಕು ಯುಗಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದ ವ್ಯಕ್ತಿ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಅಂದರೆ, ಅವನ ಖ್ಯಾತಿ ಕಾಲಾತೀತವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ಹರಡಿದೆ ಎಂದರ್ಥ.

30ನೇ ಚೌಪಾಯಿ:

• ಸಾಧುಸಂತಕೇ ತುಮ ರಖವಾರೇ |
  ಅಸುರ ನಿಕಂದನ ರಾಮ ದುಲಾರೇ ||
• ಅರ್ಥ: ನೀನು ಸಾಧುಸಂತರ ರಕ್ಷಕನಾಗಿದ್ದೀ ಮತ್ತು ಅಸುರರನ್ನು ಸಂಹರಿಸುವ ರಾಮನ ಪ್ರಿಯನಾಗಿದ್ದೀ.
• ವಿವರಣೆ: ಇಲ್ಲಿ ಹನುಮಂತನನ್ನು ಸಾಧುಸಂತರ ರಕ್ಷಕ ಮತ್ತು ಅಸುರರ ಶತ್ರು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಅಂದರೆ, ಅವನು ಒಳ್ಳೆಯವರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಕೆಟ್ಟವರನ್ನು ಶಿಕ್ಷಿಸುತ್ತಾನೆ ಎಂದರ್ಥ.

31ನೇ ಚೌಪಾಯಿ:

• ಅಷ್ಟ ಸಿದ್ಧಿ ನವ ನಿಧಿ ಕೇ ದಾತಾ |
  ಅಸವರ ದೀನ್ಹ ಜಾನಕೀ ಮಾತಾ ||
• ಅರ್ಥ: ನೀನು ಅಷ್ಟಸಿದ್ಧಿ ಮತ್ತು ನವನಿಧಿಯ ದಾತನಾಗಿದ್ದೀ. ಜಾನಕಿಯು ನಿನ್ನನ್ನು ಆಶೀರ್ವದಿಸಿದ್ದಾಳೆ.
• ವಿವರಣೆ: ಈ ಚೌಪಾಯಿಯಲ್ಲಿ ಹನುಮಂತನನ್ನು ಅಷ್ಟಸಿದ್ಧಿ ಮತ್ತು ನವನಿಧಿಯ ದಾತ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಅಂದರೆ, ಅವನು ಎಲ್ಲಾ ಸಿದ್ಧಿಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಸಂಪತ್ತನ್ನು ನೀಡುವ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾನೆ ಎಂದರ್ಥ.

32ನೇ ಚೌಪಾಯಿ:

• ರಾಮ ರಸಾಯನ ತುಮ್ಹರೇ ಪಾಸಾ |
  ಸದಾ ರಹೋ ರಘುಪತಿ ಕೇ ದಾಸಾ ||
• ಅರ್ಥ: ನಿನ್ನಲ್ಲಿ ರಾಮ ರಸಾಯನವಿದೆ. ನೀನು ಸದಾ ರಾಮನ ದಾಸನಾಗಿರು.
• ವಿವರಣೆ: ರಾಮ ರಸಾಯನ ಎಂದರೆ ಅಮೃತವನ್ನು ನೀಡುವ ವಸ್ತು. ಇಲ್ಲಿ ಹನುಮಂತನನ್ನು ರಾಮನ ಅಮೃತವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವವನು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

33ನೇ ಚೌಪಾಯಿ:

• ತುಮ್ಹರೇ ಭಜನ ರಾಮ ಕೋ ಪಾವೈ |
  ಜನ್ಮ ಜನ್ಮ ಕೇ ದುಖ ಬಿಸರಾವೈ ||
• ಅರ್ಥ: ನಿನ್ನನ್ನು ಭಜಿಸುವವನು ರಾಮನನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಜನ್ಮಜನ್ಮದ ಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತಿ ಹೊಂದುತ್ತಾನೆ.
• ವಿವರಣೆ: ಈ ಚೌಪಾಯಿಯಲ್ಲಿ ಹನುಮಂತನನ್ನು ಭಜಿಸುವುದರಿಂದ ಸಿಗುವ ಮೋಕ್ಷದ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಹನುಮಂತನನ್ನು ಭಜಿಸುವವನು ರಾಮನನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಜನ್ಮಜನ್ಮದ ಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತಿ ಹೊಂದುತ್ತಾನೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

34ನೇ ಚೌಪಾಯಿ:

• ಅಂತಕಾಲ ರಘುವರ ಪುರ ಜಾಯೀ | 
  ಜಹಾಂ ಜನ್ಮ ಹರಿಭಕ್ತ ಕಹಾಯೀ ||
• ಅರ್ಥ: ಮರಣದ ನಂತರ ರಾಮನ ಪುರಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ, ಅಲ್ಲಿ ಹರಿಭಕ್ತ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ವಿವರಣೆ: ಈ ಚೌಪಾಯಿಯಲ್ಲಿ ಮರಣಾನಂತರದ ಜೀವನದ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಹನುಮಂತನನ್ನು ಭಜಿಸುವವನು ಮರಣದ ನಂತರ ರಾಮನ ಪುರಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿ ಹರಿಭಕ್ತ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

35ನೇ ಚೌಪಾಯಿ:

• ಔರ ದೇವತಾ ಚಿತ್ತ ನ ಧರಯೀ |
  ಹನುಮತ ಸೇಯಿ ಸರ್ವಸುಖಕರಯೀ ||
• ಅರ್ಥ: ಇತರ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಮರೆಯಬೇಡ, ಹನುಮಂತನನ್ನು ಸೇವಿಸು, ಅವನು ಎಲ್ಲಾ ಸುಖಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾನೆ.
• ವಿವರಣೆ: ಈ ಚೌಪಾಯಿಯಲ್ಲಿ ಹನುಮಂತನನ್ನು ಸೇವಿಸುವ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಇತರ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಮರೆಯಬೇಡ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾ, ಹನುಮಂತನನ್ನು ಸೇವಿಸುವುದರಿಂದ ಎಲ್ಲಾ ಸುಖಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

36ನೇ ಚೌಪಾಯಿ:

• ಸಂಕಟ ಕಟೈ ಮಿಟೈ ಸಬ ಪೀರಾ।
  ಜೋ ಸುಮಿರೈ ಹನುಮತ ಬಲವೀರಾ ||
• ಅರ್ಥ: ಹನುಮಂತನನ್ನು ಭಜಿಸುವವನ ಎಲ್ಲಾ ಸಂಕಟಗಳು ಮತ್ತು ಕಷ್ಟಗಳು ದೂರವಾಗುತ್ತವೆ.
• ವಿವರಣೆ: ಈ ಚೌಪಾಯಿಯಲ್ಲಿ ಹನುಮಂತನನ್ನು ಭಜಿಸುವುದರಿಂದ ಸಿಗುವ ಸಂಕಟ ನಿವಾರಣೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಹನುಮಂತನನ್ನು ಭಜಿಸುವವನ ಎಲ್ಲಾ ಸಂಕಟಗಳು ಮತ್ತು ಕಷ್ಟಗಳು ದೂರವಾಗುತ್ತವೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

37ನೇ ಚೌಪಾಯಿ:

• ಜೈ ಜೈ ಜೈ ಹನುಮಾನ ಗೋಸಾಯೀ |
  ಕೃಪಾ ಕರಹು ಗುರು ದೇವ ಕೀ ನಾಯೀ ||
• ಅರ್ಥ: ಜೈ ಜೈ ಹನುಮಾನ್ ಗೋಸಾಯಿ, ನನ್ನ ಗುರುದೇವನ ಸೇವಕನಾಗಿ ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಕರುಣೆ ತೋರು.
• ವಿವರಣೆ: ಇದು ಹನುಮಂತನನ್ನು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುವ ಒಂದು ಸರಳವಾದ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಯಾದ ಮಂತ್ರವಾಗಿದೆ. ಭಕ್ತರು ಹನುಮಂತನನ್ನು ತಮ್ಮ ಗುರುವಿನ ಸೇವಕನೆಂದು ಭಾವಿಸಿ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತಾರೆ.

38ನೇ ಚೌಪಾಯಿ:

• ಜೋ ಶತ ಬಾರ ಪಾಠ ಕರ ಕೊಯೀ।
  ಛೂಟಹಿ ಬಂದಿ ಮಹಾಸುಖ ಹೋಯೀ ||
• ಅರ್ಥ: ಯಾರು ಈ ಚಾಲೀಸಾವನ್ನು ನೂರು ಬಾರಿ ಪಠಿಸುತ್ತಾರೋ ಅವರು ಎಲ್ಲಾ ಬಂಧನಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಅಪಾರ ಸುಖವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.
• ವಿವರಣೆ: ಈ ಚೌಪಾಯಿಯಲ್ಲಿ ಹನುಮಾನ್ ಚಾಲೀಸಾವನ್ನು ನೂರು ಬಾರಿ ಪಠಿಸುವ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಇದರಿಂದ ಎಲ್ಲಾ ಸಂಕಟಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

39ನೇ ಚೌಪಾಯಿ:

• ಜೋ ಯಹ ಪಢೈ ಹನುಮಾನ ಚಾಲೀಸಾ |
  ಹೋಯ ಸಿದ್ಧಿ ಸಾಖೀ ಗೌರೀಸಾ ||
• ಅರ್ಥ: ಯಾರು ಈ ಹನುಮಾನ್ ಚಾಲೀಸಾವನ್ನು ಪಠಿಸುತ್ತಾರೋ ಅವರು ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಗೌರಿ ದೇವಿ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದ್ದಾಳೆ.
• ವಿವರಣೆ: ಇಲ್ಲಿ ಗೌರಿ ದೇವಿಯನ್ನು ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿಟ್ಟು ಹನುಮಾನ್ ಚಾಲೀಸಾವನ್ನು ಪಠಿಸುವ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಇದರಿಂದ ಸಿದ್ಧಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

40ನೇ ಚೌಪಾಯಿ:

• ತುಲಸೀದಾಸ ಸದಾ ಹರಿ ಚೇರಾ |
  ಕೀಜೈ ನಾಥ ಹೃದಯ ಮಹ ಡೇರಾ ||
• ಅರ್ಥ: ತುಳಸಿದಾಸರು ಸದಾ ಹರಿಯನ್ನು ಸೇವಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಹೇ ನಾಥ, ನನ್ನ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ನಿವಾಸ ಮಾಡು.
• ವಿವರಣೆ: ಈ ಚೌಪಾಯಿಯಲ್ಲಿ ತುಳಸಿದಾಸರು ಹನುಮಂತನನ್ನು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿ ತಮ್ಮ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸುವಂತೆ ಕೇಳಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.

ದೋಹಾ:

ಪವನತನಯ ಸಂಕಟ ಹರಣ
ಮಂಗಳ ಮೂರತಿ ರೂಪ ||
ರಾಮ ಲಖನ ಸೀತಾ ಸಹಿತ
ಹೃದಯ ಬಸಹು ಸುರ ಭೂಪ ||

ಅರ್ಥ:

• ಪವನತನಯ: ವಾಯುವಿನ ಪುತ್ರ (ಹನುಮಂತ)
• ಸಂಕಟ ಹರಣ: ಸಂಕಟಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸುವವನು
• ಮಂಗಳ ಮೂರತಿ: ಶುಭದ ಸ್ವರೂಪ
• ರಾಮ ಲಖನ ಸೀತಾ ಸಹಿತ: ರಾಮ, ಲಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಸೀತೆಯೊಂದಿಗೆ
• ಹೃದಯ ಬಸಹು: ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸು
• ಸುರ ಭೂಪ: ದೇವತೆಗಳ ರಾಜ (ಇಲ್ಲಿ, ಹನುಮಂತನನ್ನು ಭಕ್ತ ಎಂದು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ)

ವಿವರಣೆ:

ಈ ದೋಹಾದಲ್ಲಿ ಹನುಮಂತನನ್ನು ವಾಯುವಿನ ಪುತ್ರ, ಸಂಕಟಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸುವವನು ಮತ್ತು ಶುಭದ ಸ್ವರೂಪ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಹನುಮಂತನು ರಾಮ, ಲಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಸೀತೆಯೊಂದಿಗೆ ಭಕ್ತನ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಲಿ ಎಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಅಂದರೆ:

"ವಾಯುವಿನ ಪುತ್ರನಾದ ಹನುಮಂತನು ಎಲ್ಲಾ ಸಂಕಟಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸುವ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾನೆ. ಅವನು ಶುಭದ ಸ್ವರೂಪವಾಗಿದ್ದಾನೆ. ರಾಮ, ಲಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಸೀತೆಯೊಂದಿಗೆ ನನ್ನ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸು ಎಂದು ನಾನು ಹನುಮಂತನನ್ನು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತೇನೆ."

ಈ ದೋಹಾದ ಮುಖ್ಯ ಅಂಶಗಳು:

• ಹನುಮಂತನನ್ನು ದೇವರಾಗಿ ಪೂಜಿಸುವುದು.
• ಹನುಮಂತನು ಸಂಕಟ ನಿವಾರಿಸುವ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾನೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ.
• ರಾಮ, ಲಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಸೀತೆಯೊಂದಿಗೆ ಹನುಮಂತನನ್ನು ಸಂಬಂಧಿಸುವುದು.
• ಹನುಮಂತನನ್ನು ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸುವಂತೆ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುವುದು.

ಈ ದೋಹಾ ಹನುಮಂತನನ್ನು ಭಜಿಸುವ ಭಕ್ತರ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಅವರಲ್ಲಿರುವ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ.

ಈ ದೋಹಾದ ಮಹತ್ವ:

• ಹನುಮಾನ್ ಚಾಲೀಸಾದಲ್ಲಿ ಈ ದೋಹಾವು ಹನುಮಂತನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುವ ಮೊದಲ ಹಂತವಾಗಿದೆ.
• ಇದು ಭಕ್ತರನ್ನು ಹನುಮಂತನತ್ತ ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತದೆ.
• ಇದು ಭಕ್ತರಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಶ್ರದ್ಧೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ.
• ಇದು ಭಕ್ತರಿಗೆ ಮಾನಸಿಕ ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಸಂತೋಷವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.